Genellikle bir elektrik devresindeki akım ve gerilimi yükseltme ve düşürme, elektrik enerjisinin aktarımı ve dağıtımı gibi amaçlar için kullanılırlar. Temel kullanım amaçları, yukarıda da belirttiğim gibi elektromanyetik indüksiyon yoluyla devreler arası enerji aktarımını sağlamaktır.
Trafo çeşitlerinden en sık kullanılanlarından birkaçı; kuru tip ve yağlı tip trafolar, akım trafoları, izolasyon trafoları, oto-trafolar, iç ihtiyaç gerilim trafoları.
Güç trafosu, enerjinin genliğini değiştiren araçlara verilen isimdir. Enerjinin frekansını ve çeşidini değiştirmeden sadece genliğini değiştiren bu araçlar enerjinin girdi değerinin çıkışa verilmesine olanak tanır.
a| Güç Derecesi: Kilovolt-amper (kVA) veya megavolt-amper (MVA) olarak ifade edilen ve trafo üzerinden aktarılabilecek güç miktarını gösterir. Dağıtım trafo merkezi trafoları tipik olarak 3 kVA ila 25 MVA aralığındadır.
Kentlerin çeşitli yerlerine kurulan trafo (transformatör) istasyonlarında (kulübelerinde, bkz. şekil) genellikle 10.000 ile 36.000 Volt arasındaki yüksek gerilim (voltaj), 400 ile 220 Volt arasındaki değerlere indirilerek evlerde, iş yerlerinde kullanılır duruma getiriliyor
Trafoya DC akım uygulanırsa ne olur? Trafonun sarımlarının öz direncinin çok düşük olduğunu farzedersek direncin sıfıra yakın olduğu yerde akımın ne denli yüksek olacağını da kestirebiliriz. Yani pratikte transformatöre DC gerilim uygulanırsa büyük ihtimalle trafonun sarımları yanar.
Akım trafosu ne zaman kullanılır? Akım trafoları temel olarak ölçüm amacıyla kullanılırlar. Akım trafosu kullanılmazsa yüksek akım değerlerini ölçmek için büyük boyutlu ölçü aletlerinin kullanılması, daha büyük boyutlu koruma rölelerinin imal edilmesi gerekir.
Peki trafolar neden patlar veya yanar? Trafo’nun soğutulmamasından, kullanılan soğutucu yağlardan, aşırı yük binmesinden ve periyodik bakımlarının yapılmamasından dolayı patlama ve yanmalar meydana gelmektedir.