Motor Koruma Şalteri Nasıl Seçilir? Amper Hesaplama Rehberi

Endüstriyel tesislerde meydana gelen motor arızalarının önemli bir bölümü aşırı yük, kısa devre ve faz kaybı gibi elektriksel sorunlardan kaynaklanır. Yanlış seçilen bir motor koruma şalteri (MKŞ), yalnızca motorun zarar görmesine değil aynı zamanda üretim kaybına, bakım maliyetlerinin artmasına ve plansız duruşlara neden olabilir.

Bu nedenle seçim yapılırken yalnızca motor gücü (kW) değil, motorun nominal akımı, kısa devre kapasitesi ve çalışma şartları da dikkate alınmalıdır.

Bu rehberde;

• Motor koruma şalteri nedir?
• Nasıl seçilir, hangi kriterlere bakılır?
• Kaç amper kullanılmalıdır?
• Siemens, ABB ve Schneider serileri nasıl karşılaştırılır?
• Seçim tablosu nasıl okunur?

sorularının tamamını yanıtlıyoruz. Ürün modellerini, amper aralıklarını ve güncel fiyatları incelemek için motor koruma şalteri kategorimizi ziyaret edebilirsiniz.

Doğru Seçim İçin 4 Adım

1. Motorun nominal akımını (In) belirleyin.
2. Akımı kapsayan ayar sahasına sahip bir ürün seçin.
3. Kısa devre kesme kapasitesini (Icu) kontrol edin.
4. Faz kaybı koruma özelliğinin bulunduğundan emin olun.

Motor Koruma Şalteri (MKŞ) Nedir?

Motor koruma şalteri (Motor Protection Circuit Breaker – MPCB), elektrik motorlarını;

• Aşırı yük akımlarına
• Kısa devre akımlarına
• Faz kaybına

karşı koruyan elektromekanik bir anahtarlama cihazıdır.

Aynı zamanda manuel açma-kapama özelliği sayesinde küçük ve orta ölçekli uygulamalarda motor kumandası için de kullanılabilir.

Sektörde aşağıdaki isimlerle de karşılaşabilirsiniz:

• Motor Koruma Şalteri (MKŞ)
• MPCB (Motor Protection Circuit Breaker)
• Motor Protection Switch
• Motor Koruma Anahtarı

Seçimde Dikkat Edilmesi Gereken 3 Kritik Kriter

1. Motor Nominal Akımı (In)

En önemli kriter, motorun etiketinde yazan nominal akımdır.

Yanlış yöntem: Motor gücüne bakarak ezbere seçim yapmak.

Doğru yöntem: Motor etiketindeki nominal akım değerine göre seçim yapmak.

Örnek:

Motor Akımı: 6,3 A

Tercih edilebilecek ayar sahaları:

• 4,5 – 6,3 A
• 5,5 – 8 A

Bu seçim sayesinde şalter optimum çalışma bölgesinde kalır.

2. Kısa Devre Kesme Kapasitesi (Icu)

Motorun bağlı olduğu noktanın kısa devre gücü arttıkça şalterin kesme kapasitesinin de yükselmesi gerekir.

Genel öneriler:

Uygulama	Önerilen Icu
Standart Endüstriyel Tesis	15 kA
Büyük Fabrikalar	50 kA
Ana Dağıtım Panoları	100 kA

Yetersiz kesme kapasitesine sahip ürünler ciddi güvenlik riskleri oluşturabilir.

3. Faz Kaybı Koruması

Üç fazlı motorlarda en sık görülen arızalardan biri faz kaybıdır. Bir fazın kesilmesi durumunda motor iki fazda çalışmaya devam eder ve aşırı ısınarak yanabilir.

Bu nedenle seçilecek ürünün faz kaybı hassasiyetine, termik korumaya ve manyetik korumaya sahip olması gerekir.

Motor Gücüne Göre Amper Seçim Tablosu (400V Sistemler)

Motor Gücü	Motor Akımı	Önerilen Ayar Aralığı
0.37 kW	1.1 A	1.0 – 1.6 A
0.75 kW	1.8 A	1.6 – 2.5 A
1.5 kW	3.6 A	3.5 – 5 A
2.2 kW	4.9 A	4 – 6.3 A
4 kW	8.8 A	7 – 10 A
5.5 kW	11.5 A	9 – 14 A
7.5 kW	15.5 A	11 – 16 A
11 kW	22 A	20 – 25 A
15 kW	30 A	24 – 32 A

Tablodaki aralıklara uygun ürünleri ürün sayfamızdan amper değerine göre filtreleyerek bulabilirsiniz.

Siemens, ABB ve Schneider Serileri Karşılaştırması

Marka	Seri	Kullanım Alanı
Siemens	3RV Serisi	Endüstriyel otomasyon
ABB	MS116 / MS132	Makine imalatı
Schneider	GZ1E Serisi	Genel endüstriyel uygulamalar

Bu markaların tamamı IEC 60947 standartlarına uygun çözümler sunmaktadır. Üç markanın da modellerini ürün kategorimizde karşılaştırabilirsiniz.

Amper Hesaplama Nasıl Yapılır?

Basit hesap yöntemi:

Motor Etiket Akımı = Referans Değer

Ayar Değeri ≈ Motor Akımı

Örnek:

Motor Akımı = 15,5 A

Seçilecek ayar sahası = 11-16 A

Ayar Değeri = 15,5 A

Ayar, mümkün olduğunca motor nominal akımına yakın yapılmalıdır.

Termik Röle ile Arasındaki Fark Nedir?

Özellik	MKŞ	Termik Röle
Aşırı Yük Koruması	Var	Var
Kısa Devre Koruması	Var	Yok
Tek Başına Devre Kesme	Evet	Hayır

Kontaktörle birlikte kullanılan uygulamalarda termik röle seçenekleri de değerlendirilebilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Motor koruma şalteri kaç amper seçilir?

Motor etiketinde belirtilen nominal akımı kapsayan ayar aralığı seçilmelidir.

7.5 kW motor için hangi ayar sahası kullanılmalıdır?

Genellikle 11–16 A ayar sahasına sahip ürünler tercih edilir.

11 kW motor için kaç amper gerekir?

Yaklaşık 22 A motor akımına karşılık 20–25 A aralığında bir ürün uygundur.

Sigorta yerine kullanılabilir mi?

Birçok uygulamada hem aşırı yük hem de kısa devre koruması sağladığı için kullanılabilir. Dağıtım tarafındaki koruma için ayrıca otomatik sigorta değerlendirilmelidir.

Doğrudan motoru çalıştırabilir mi?

Seyrek dur-kalk yapan uygulamalarda evet. Sık anahtarlama gereken sistemlerde kontaktör kullanılması tavsiye edilir.

Faz koruma rölesi yerine kullanılabilir mi?

Kısmen koruma sağlayabilir ancak kritik uygulamalarda faz koruma rölesi ayrıca önerilir.

Ayarı nasıl yapılır?

Ayar düğmesi motorun etiket akımına göre ayarlanmalıdır. Uygun ayar aralığına sahip modelleri ürün sayfamızdan inceleyebilirsiniz.