Kompakt Şalter

Kompakt şalter (MCCB), yüksek akımlı elektrik devrelerinde aşırı akım ve kısa devre koruması sağlayan, ayarlanabilir açma ünitesine sahip devre kesici elemandır. Otomatik sigortaların kapasitesinin yetersiz kaldığı 100A ve üzeri uygulamalarda tercih edilir. KRC Elektromarket kompakt şalter kategorisinde Siemens 3VA ve 3VJ serilerine ait ayarlı, ayarsız ve farklı kesme kapasitelerinde modeller bulunmaktadır.

Kompakt Şalter Nedir, Ne İşe Yarar?

Kompakt şalter, endüstriyel elektrik panolarında ana şalter veya besleme şalteri olarak kullanılan, yüksek kesme kapasitesine sahip devre kesicidir. Aşırı akım ve kısa devre durumlarında devreyi otomatik olarak keser. Otomatik sigortadan farkı, daha yüksek akım değerlerinde çalışabilmesi ve açma eşiklerinin ayarlanabilir olmasıdır.

Kompakt şalterler endüstriyel panolarda kontaktör, röle ve sigorta ile birlikte koruma ve anahtarlama sistemi oluşturur.

Kompakt Şalter Çeşitleri

• Ayarsız (sabit ayarlı) kompakt şalter: Açma eşikleri fabrika ayarında sabitlenmiştir. Siemens 3VJ1220 (200A, 36kA) gibi modeller standart koruma gerektiren uygulamalarda tercih edilir. Daha ekonomik fiyat avantajı sunar.
• Ayarlı kompakt şalter: Termik ve manyetik açma eşikleri ayarlanabilir. Siemens 3VJ1216 (160A, 36kA) ve 3VA1116 (160A, 55kA, TM240) gibi modeller farklı yük koşullarına uyum sağlar. Motor koruması ve hassas ayar gerektiren uygulamalarda tercih edilir.
• Elektronik açma üniteli modeller: TM240 gibi elektronik trip üniteleri, LCD ekran üzerinden detaylı parametre ayarı ve arıza bilgisi sunar. Büyük endüstriyel tesislerde ve enerji izleme gereken sistemlerde kullanılır.

Kompakt Şalter Seçiminde Dikkat Edilecekler

• Nominal akım (In): Devredeki maksimum sürekli yük akımına göre seçilmelidir. 100A, 160A, 200A, 400A ve 630A standart değerlerdir.
• Kesme kapasitesi (Icu): Sistemdeki olası kısa devre akımına göre belirlenmelidir. 36kA standart uygulamalar için yeterli olurken, ana dağıtım panolarında 55kA ve üzeri tercih edilmelidir.
• Kutup sayısı: Tek fazlı sistemlerde 3 kutup, nötr kesme gerektiren sistemlerde 4 kutup seçilmelidir.
• Açma ünitesi tipi: Basit koruma için sabit ayarlı (ayarsız), hassas ayar gerektiren uygulamalar için ayarlı veya elektronik trip üniteli model tercih edilmelidir.

Kompakt Şalter Fiyatları

Kompakt şalter fiyatları; nominal akım değerine, kesme kapasitesine, açma ünitesi tipine ve kutup sayısına göre değişiklik gösterir. Ayarsız modeller daha ekonomik fiyat aralığında yer alırken, elektronik trip üniteli yüksek kesme kapasiteli modeller daha yüksek bütçe gerektirir. Siemens 3VJ serisi maliyet odaklı projelerde, 3VA serisi ise yüksek performans gerektiren uygulamalarda tercih edilir.

Kompakt Şalter Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Kompakt şalter ile otomatik sigorta arasındaki fark nedir?

Otomatik sigorta (MCB) genellikle 63A'e kadar olan düşük ve orta akımlı devrelerde kullanılır. Kompakt şalter (MCCB) ise 100A ve üzeri yüksek akımlı endüstriyel devrelerde tercih edilir. Kompakt şalterin kesme kapasitesi çok daha yüksektir (36-55kA), açma eşikleri ayarlanabilir ve mekanik ömrü daha uzundur. Ana dağıtım panolarında kompakt şalter, son kullanıcı devrelerinde otomatik sigorta kullanılır.

Kompakt şalter kesme kapasitesi nasıl belirlenir?

Kesme kapasitesi, panodaki olası maksimum kısa devre akımına göre belirlenir. Trafo gücü ve empedansı ile kısa devre akımı hesaplanır. Genel kural olarak trafo çıkışına yakın panolarda 55kA ve üzeri, uzak panolarda 36kA yeterli olabilir. IEC 60947-2 standardına göre kompakt şalterin Icu değeri hesaplanan kısa devre akımından yüksek olmalıdır.

Ayarlı ve ayarsız kompakt şalter arasındaki fark nedir?

Ayarsız kompakt şalterde termik ve manyetik açma eşikleri fabrika ayarında sabitlenmiştir, değiştirilemez. Ayarlı modellerde ise termik açma (aşırı yük koruması) ve manyetik açma (kısa devre koruması) eşikleri potansiyometre veya elektronik ünite üzerinden ayarlanabilir. Farklı yük koşullarına uyum sağlamak ve gereksiz açmaları önlemek için ayarlı model tercih edilmelidir.